Frankowicze na czas sporu z bankiem, co raz częściej mogą liczyć na wstrzymanie spłaty rat kredytu.

Jako
adwokaci reprezentujący frankowiczów w sądach widzimy coraz
większą skłonność tychże do udzielania zabezpieczeń w sprawach
frankowych skutkujących wstrzymaniem spłat rat kredytowych.

Znacznym
zachęceniem frankowiczów do podejmowania walki z bankami winny być
co raz chętniej udzielane przez sądy zabezpieczenia, polegające na
wstrzymaniu przez sąd obowiązku dokonywania spłat rat kredytu w
wysokości i terminach określonych umową kredytową do czasu
uprawomocnienia się wyroku w danej sprawie.

Przybliżmy
zatem nieco bardziej czym jest postępowanie zabezpieczające oraz
kto i kiedy może z niego skorzystać.

Otóż,
postępowanie zabezpieczające jest procesową formą tymczasowej
ochrony prawnej i spełnia pomocniczą rolę w stosunku do
postępowania rozpoznawczego (głównego). Jego celem jest
zapewnienie efektywności orzeczenia wydanego w postępowaniu, w
którym wierzyciel ma dochodzić swego roszczenia, jednakże bez
przesądzania o kształcie przyszłego rozstrzygnięcia w sprawie.
Naturalnie to czy sąd udzieli zabezpieczenia w danej sprawie zależy
od woli sądu i umiejętności przekonania go do takiego rozwiązania.
Zgodnie
z art.
730 § 2
k.p.c. sąd
może udzielić zabezpieczenia
przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, natomiast w myśl
art.
730¹
§ 1
k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może
żądać każda strona
lub uczestnik postępowania, jeżeli
uprawdopodobni roszczenie
oraz interes
prawny
w udzieleniu zabezpieczenia.

Należy
wyjaśnić, że roszczenie jest uprawdopodobnione, jeżeli prima
facie (czyli już na pierwszy rzut oka) jest znaczna szansa na jego
istnienie, co nie wyklucza tego, iż w świetle głębszej analizy
stanu faktycznego i prawnego, sąd poczyni odmienną ocenę
(postanowienia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie: z 27 kwietnia 2006 r.
I ACz 468/08 - LEX nr 516571 i z 28 grudnia 2006 r. I
ACz 1129/06 - LEX nr 516576). Istotnym
jest, że nie musimy od razu wykazywać dowodowo, istnienia naszego
roszczenia, a wystarczy uprawdopodobnienie jego istnienia. Zatem
wymóg uprawdopodobnienia, a nie dowiedzenia istnienia roszczenia,
oznacza zwolnienie strony, obciążonej ciężarem takiego
uprawdopodobnienia, z obowiązku zachowania szczegółowych przepisów
o postępowaniu dowodowym (art. 243
k.p.c.). Do uprawdopodobnienia roszczenia nie jest natomiast
wystarczające samo tylko przedstawienie gołosłownych twierdzeń co
do okoliczności, które roszczenie to miałyby uzasadniać.
Profesjonalny pełnomocnik doskonale wie na czym polegają te
wymagania i potrafi w sposób należyty sformułować już w pozwie
dodatkowy wniosek o udzielenie konkretnego zabezpieczenia interesów
klienta na czas trwania długiego postępowania sądowego.

Zatem
jeżeli przedłożymy już w pozwie, ewentualnie w toku postępowania
po jego złożeniu do akt sprawy, dokumenty poświadczające np.
zawarcie umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do CHF i warunki
spłat jego rat, uprawdopodobnimy dochodzone przez nas roszczenie
wobec pozwanego banku o zapłatę żądanej kwoty w przypadku
stwierdzenia nieważności tej umowy bądź ustalenia bezskuteczności
jej postanowień.

Z
kolei, jeśli chodzi o drugą przesłankę udzielenia zabezpieczenia
roszczenia, tj. interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, w świetle
art. 730¹
§ 2 k.p.c. istnieje on, gdy brak
zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego
w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie
utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. W doktrynie
podkreśla się, że osiągnięcie celu postępowania w sprawie w
rozumieniu art. 730¹
§ 2 k.p.c. wiązać należy z rodzajem
ochrony prawnej, której udzielenia żąda się w postępowaniu
cywilnym. O istnieniu podstawy zabezpieczenia można mówić wtedy,
gdy bez zabezpieczenia ochrona prawna udzielona w merytorycznym
orzeczeniu w sprawie okaże się niepełna (A. Jakubecki (red.),
Kodeks postępowania cywilnego. Praktyczny komentarz, Zakamycze,
2005, wyd. II).

Najczęściej
jednak w tzw. sprawach frankowych strona powodowa posiada interes
prawny w udzieleniu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia.
Należy bowiem pamiętać, że zawarta umowa kredytowa, stworzyła
wieloletni obowiązek spłacania rat kredytu, który to obowiązek w
chwili postępowania sądowego trwa nadal. Ewentualne uwzględnienie
roszczeń kredytobiorców o zapłatę (zwrot) należności
spełnionych dotychczas na rzecz banku nie reguluje w sposób
definitywny wzajemnych relacji stron. Tymczasem stwierdzenie
nieważności umowy przesądza nie tylko o możliwości domagania się
zwrotu już spełnionych świadczeń. Rozstrzyga również w sposób
ostateczny o braku obowiązku spełniania na rzecz banku świadczeń
w przyszłości, a więc o zezwoleniu na zaprzestanie spłaty
kolejnych rat kredytu. Ustalające orzeczenie sądu znosi więc
wątpliwości stron i zapobiega dalszemu sporowi o roszczenia banku
wynikające z umowy. Na tym zaś polega interes prawny w rozumieniu
art. 189
k.p.c.

Często
podnoszonym argumentem przemawiającym za zasadnością udzielenia
zabezpieczenia jest również okoliczność znajdowania się przez
którąkolwiek ze stron w trudnej sytuacji finansowej, co nie rzadko
dotyczy także pozwanego banku np. kiedy bank działa w warunkach
programu naprawczego. Musimy bowiem pamiętać, że spór z bankiem
może potrwać dłuższy czas, w ciągu którego kredytobiorca cały
czas spłaca zobowiązanie w często dosyć wysokiej kwocie
miesięcznej, które po wygranej sprawie de facto może być uznane
za nieważne, a mimo tego znacząco oddziaływać na sytuację
finansową frankowicza, prowadzącą do jego zubożenia kosztem
banku. Z drugiej strony także słaba sytuacja finansowa banku, lub
perspektywa takiej sytuacji np. wielość pozwów kierowanych p-ko
bankowi, załamanie kursu akcji banku na giełdzie mogą wpływać
negatywnie na ewentualne wykonanie przez bank prawomocnego orzeczenia
uwzględniającego roszczenia powodów.

Reasumując, na pewno dostępne w polskim
prawie mechanizmy zabezpieczające interesy frankowiczów na czas
trwania sporu z bankiem zwiększają komfort prowadzenia sprawy dla
kredytobiorców i będą co raz częściej stosowane w praktyce
sądowej. Co prawda opracowanie i właściwe przygotowanie wniosku o
zabezpieczenie w pozwie wymaga większego nakładu pracy, to naszym
zdaniem warto z dobrodziejstwa tego instrumentu korzystać.

Artykuł
powstał na kanwie jednego z orzeczeń Sądu Okręgowego w
Warszawie wydanego w dniu 6 sierpnia 2019r. w sprawie o sygn.
akt XXV C 355/18, LEX nr 2776447

Poniżej
prezentujemy przykładowe postanowienie Sądu udzielające
zabezpieczenia w sprawie frankowej: