Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?

Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?

Joanna KoczurDr nauk prawnych, adwokat
Poruszamy kwestię ustania wspólności majątkowej małżeńskiej oraz skutków, jakie się z tym wiążą. Otóż, jako że wspólność majątkowa ustawowa opiera się na małżeństwie, to naturalnie podstawową przyczyną jej ustania będzie ustanie samego małżeństwa (albo poprzez śmierć jednego z małżonków, albo przez unieważnienie małżeństwa, albo rzecz jasna poprzez orzeczenie rozwodu). Trzeba jednak podkreślić, że ustanie małżeństwa nie jest jedyną przyczyną ustania wspólności majątkowej. Może to również nastąpić podczas trwania małżeństwa:
  • w przypadku orzeczenia separacji,
  • ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków lub jego upadłości,
  • zawarcia przez małżonków umowy znoszącej wspólność, a wprowadzającej rozdzielność majątkową,
  • stanowienia przez sąd z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków w miejsce wspólności majątkowej – pełnej rozdzielności.
Gdy ustanie wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami majątek „wspólny” istnieje jednak nadal. Ulega on przekształceniu ze wspólności o charakterze bezudziałowym we współwłasność w częściach ułamkowych. Od tej pory małżonkowie mają co do zasady równe udziały w majątku wspólnym. Jednak od tej zasady istnieją istotne wyjątki. Podział majątku jest możliwy dopiero wówczas, gdy ustanie wspólność majątkowa. Sytuacja taka ma miejsce najczęściej, gdy dochodzi do rozwodu. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego ustaje zatem wspólność majątkowa i strony mogą wnosić o podział majątku zgromadzonego podczas trwania małżeństwa.

Jak podzielić majątek wspólny?

By dokonać podziału majątku, należy najpierw ustalić, co wchodzi w skład majątku wspólnego, a co należy do majątków osobistych małżonków. Tylko składniki należące do majątku wspólnego małżonków brane są bowiem pod uwagę w trakcie postępowania o podział majątku. Istnieją dwa zasadnicze sposoby podziału majątku wspólnego.

Umowny podział majątku

Pierwszym z nich jest umowny podział – wówczas strony są w stanie dojść do porozumienia w kwestii podziału majątku i istnieje ich wzajemna zgoda w tym zakresie (jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, to umowa taka musi przybrać formę aktu notarialnego).

Sądowy podział majątku wspólnego

Drugim sposobem jest sądowy podział majątku wspólnego. Ma on miejsce wówczas, gdy strony nie są w stanie dojść do porozumienia. Sądowy podział majątku odbywać się w postępowaniu zarówno przed sądem okręgowym (w trakcie postępowania rozwodowego – o ile jednak wniosek o podział majątku nie przyczyni się do nadmiernego opóźniania postępowania), jak i przed sądem rejonowym (w postępowaniu o podział majątku wspólnego). Brak jest w przepisach określenia terminu, którego upływ pozbawiałby strony możliwości domagania się podziału majątku. Nie warto jednak zwlekać z tą decyzją po rozwodzie, gdyż upływ czasu niewątpliwie powoduje trudności dowodowe (np. w zakresie rozliczania nakładów). Dokonując podziału majątku wspólnego, bierze się pod uwagę jego stan z chwili zniesienia wspólności majątkowej, ale wartość z chwili orzekania.

Z przedstawionych powyżej sposobów podziału majątku należy opowiedzieć się za pierwszym z wymienionych.

Podział dokonany poprzez umowę jest niewątpliwie najprostszym i zarazem bezkonfliktowym sposobem podziału majątku wspólnego. Jeśli więc tylko strony są w stanie dojść do porozumienia w tym zakresie, wówczas zaoszczędzą swój czas i pieniądze. Nie będą też musiały przechodzić przez skomplikowaną sprawę sądową.


Adwokat rozwodowy Bielsko-Biała, Katowice

Skontaktuj się z nami jeśli potrzebujesz profesjonalnej pomocy w podziale majątku lub innej sprawie rodzinnej. Nasi adwokaci profesjonalnie obsługują klientów, doradzając im w wyborze najlepszego rozwiązania oraz kompleksowo przeprowadzają przez proces rozwodowy.
wzór pisma procesowego

Wzór Pisma Procesowego

Wzór pozwu o rozwód
Ściągnij i wypełnij samodzielnie wniosek przygotowany przez adwokatów naszej kancelarii.
ZOBACZ
Opublikowano

Pozostałe artykuły tego autora

Czy warto zawrzeć ugodę z bankiem w sprawie frankowej?
Czy warto zawrzeć ugodę z bankiem w sprawie frankowej?
Po tym, jak pod koniec 2020 roku przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego polecił bankom, by te dążyły do zawierania z klientami ugód w sprawach frankowych, w niektórych bankach ruszył program ugód
Opublikowano: 2021-10-14
Polski Ład – czy warto rozważyć zmianę formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Polski Ład – czy warto rozważyć zmianę formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Polski Ład to społeczno-gospodarczy plan odbudowy gospodarki państwa po pandemii. Aktualnie projekt znajduje się na etapie konsultacji społecznych. Co Polski Ład oznacza w perspektywie podatkowej dla polskich przedsiębiorców? Czy zmiany wprowadzone w przepisach podatkowych w ramach Polskiego Ładu wyjadą przedsiębiorcom na korzyść? Czy dobrym rozwiązaniem – w świetle proponowanych zmian – będzie zmiana formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Opublikowano: 2021-08-27
Wyznaczono nowy termin posiedzenia pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie kredytów
Wyznaczono nowy termin posiedzenia pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie kredytów
W dniu 2 września 2021 roku Izba Cywilna Sądu Najwyższego w pełnym składzie rozpozna istotne zagadnienia prawne przedstawione przez I Prezes SN, a dotyczące zasadniczych kwestii związanych z kredytami frankowymi, co do których nie ma jak na razie jednolitości w orzecznictwie.
Opublikowano: 2021-07-30
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część III
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część III
Kończąc przegląd podstaw odpowiedzialności członków zarządu zawartych w Ustawie ...
Opublikowano: 2021-05-26
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część II
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część II
Na podstawie przepisów KK członek zarządu może ponieść odpowiedzialność karną w ...
Opublikowano: 2021-02-12
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część I
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część I
Członkowie zarządu spółek handlowych niewątpliwie mogą ponosić odpowiedzialność ...
Opublikowano: 2020-10-13
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Opublikowano: 2020-04-17
Areszt tymczasowy – ile może trwać i kiedy się go stosuje?
Areszt tymczasowy – ile może trwać i kiedy się go stosuje?
Tymczasowe aresztowanie należy do najbardziej dotkliwych środków zapobiegawczych...
Opublikowano: 2019-08-18
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)
Kończąc przegląd negatywnych przesłanek orzeczenia rozwodu...
Opublikowano: 2019-07-22
Rozwodzimy się! Ale co z dziećmi?
Rozwodzimy się! Ale co z dziećmi?
Rozwód to z pewnością traumatyczne przeżycie nie tylko dla rozwodzących się rodziców...
Opublikowano: 2019-06-22
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.2)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.2)
Kontynuując przegląd negatywnych przesłanek...
Opublikowano: 2019-06-11
Kiedy cudzoziemiec musi opuścić kraj?
Kiedy cudzoziemiec musi opuścić kraj?
Przypadki, które uzasadniają wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca...
Opublikowano: 2019-06-05
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz. I)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz. I)
Z reguły jest tak, iż w przypadku, gdy pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny...
Opublikowano: 2019-05-30
Obawa matactwa a stosowanie aresztu tymczasowego
Obawa matactwa a stosowanie aresztu tymczasowego
Obawa matactwa oskarżonego wskazuje na możliwość...
Opublikowano: 2019-05-16
Co powinieneś wiedzieć o ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej
Co powinieneś wiedzieć o ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej
W momencie zawarcia związku małżeńskiego powstaje pomiędzy małżonkami...
Opublikowano: 2019-04-11
Kiedy przysługuje mi obrońca z urzędu?
Kiedy przysługuje mi obrońca z urzędu?
Sytuacje, w których przysługuje prawo do posiadania obrońcy z urzędu...
Opublikowano: 2019-04-04
Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?
Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?
Poruszamy kwestię ustania wspólności majątkowej małżeńskiej...
Opublikowano: 2019-03-25
SDE - System Dozoru Elektronicznego
SDE - System Dozoru Elektronicznego
Tytułowy SDE to nic innego niż skrót od systemu dozoru elektronicznego...
Opublikowano: 2019-03-08
Areszt wydobywczy – niewydolność wymiaru sprawiedliwości czy przykra konieczność?
Areszt wydobywczy – niewydolność wymiaru sprawiedliwości czy przykra konieczność?
Kolejny artykuł z zakresu tymczasowego aresztowania...
Opublikowano: 2019-01-18
Rozwód, a może separacja? - najważniejsze różnice
Rozwód, a może separacja? - najważniejsze różnice
Czy znane sa Wam podstawowe różnice w zakresie skutków...
Opublikowano: 2018-12-20
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki – w świetle własnych badań...
Opublikowano: 2016-12-12

Formularz kontaktowy

Wysyłając wiadomość z naszego formularza zgadzasz się by Gatner & Gatner Kancelaria Adwokacka. przetwarzała podane w formularzu kontaktowym dane osobowe, a w szczególności adres poczty elektronicznej w celu nawiązania lub ukształtowania stosunku prawnego w rozumieniu art. 18 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144 poz. 104). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści danych oraz ich poprawiania.