Katowice: 32 724 18 28
Bielsko - Biała: 33 474 02 92
Joanna Koczur
DR NAUK PRAWNYCH, ADWOKAT

Opublikowano: 2019-04-04

Kiedy przysługuje mi obrońca z urzędu?

Kodeks postępowania karnego wymienia sytuacje, w których oskarżonemu przysługuje prawo do posiadania obrońcy z urzędu, który to obrońca wyznaczany jest wówczas z listy obrońców.

Sytuacja materialna oskarżonego

Pierwszą tego rodzaju sytuacją jest wykazanie przez oskarżonego, że nie jest on w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podstawą odmowy przez Sąd wyznaczenia obrońcy z urzędu nie może być skorzystanie przez oskarżonego z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2030 oraz z 2018 r. poz. 1467).

Badaniu podlega stan majątkowy oskarżonego w chwili złożenia wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu, a nie hipotetyczne założenie. Wyznaczenie obrońcy z urzędu winno zatem nastąpić zarówno w sytuacji, gdy oskarżony w ogóle nie ma środków na pokrycie kosztów obrony z wyboru, jak i wówczas, gdy posiadane środki są na tyle skromne, że nie pozwalają na pokrycie tych kosztów oraz utrzymanie siebie i swej rodziny na podstawowym poziomie. Nie można przyjmować, że wyznacznikiem tej sytuacji majątkowej jest ukryte źródło dochodów skazanego i jego potencjalne możliwości zarobkowe. Co więcej, na ocenę sytuacji majątkowej podejrzanego/oskarżonego nie powinny mieć wpływu również takie okoliczności, jak: nieskomplikowany charakter sprawy, sytuacja ekonomiczna Skarbu Państwa, czy też fakt nadużywania przez oskarżonego alkoholu.

Obrona obligatoryjna

Oskarżonemu przysługuje również prawo do posiadania obrońcy z urzędu w sytuacji, gdy w przypadku obrony obligatoryjnej nie posiada on obrońcy z wyboru. Obrona obligatoryjna ma miejsce w przypadkach, gdy oskarżony musi mieć obrońcę (tj. postępowanie nie może toczyć się bez udziału obrońcy). 

Ma to miejsce w następujących sytuacjach:
– oskarżony nie ukończył 18 lat;
– oskarżony jest głuchy, niemy lub niewidomy;
– zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zdolność oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona;
– zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

obrońca z urzędu

Okoliczności utrudniające obronę

Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę. Okoliczności te mają charakter wyłącznie podmiotowy – tzn. dotyczący osoby oskarżonego, a nie charakteru sprawy (np. jej skomplikowanego stanu faktycznego lub prawnego). Okoliczności utrudniające obronę będą zatem wiązały się głównie z nieporadnością oskarżonego, wynikającą np. z jego podeszłego wieku czy trudności w komunikowaniu się, co spowoduje, że oskarżony nie będzie w stanie realizować obrony sam – bez pomocy swojego obrońcy. Ponadto oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązków Obrońca musi również być obecny na rozprawie głównej toczącej się przeciwko żołnierzowi odbywającemu zasadniczą służbę wojskową albo pełniącemu służbę w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego przed wszystkimi sądami wojskowymi.

Obrońca z urzędu 

Obrońca z urzędu jest ustanawiany imiennie co do zasady przez prezesa sądu lub referendarza sądowego, a decyzja w tej kwestii zapada w formie zarządzenia. Podkreślenia wymaga również fakt, iż pomiędzy działaniem obrońcy z wyboru oraz obrońcy z urzędu nie może występować różnica w poziomie staranności. 

Obrońca zawsze powinien działać bowiem z dołożeniem należytej staranności – bez względu na to, czy jest obrońcą z wyboru, czy z urzędu oraz czy obrona ma charakter obligatoryjny.

Kancelaria Katowice

Skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz specjalistów z zakresu prawa karnego. Codziennie pomagamy oskarżonym chroniąc ich oraz zapewniając profesjonalną obsługę - kontakt.
 
wzór pisma procesowego

Wzór Pisma Procesowego

Odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego
Ściągnij i wypełnij samodzielnie wniosek przygotowany przez adwokatów naszej kancelarii. 
ZOBACZ
Nasze usługi

Niepoprawnie wypełniony formularz!

Nie udało się wysłać formularza!

Formularz został wysłany!

Formularz kontaktowy

Wysyłając wiadomośc z naszego formularza zgadzasz się by Gatner & Gatner Kancelaria Adwokacka. przetwarzała podane w formularzu kontaktowym dane osobowe, a w szczególności adres poczty elektronicznej w celu nawiązania lub ukształtowania stosunku prawnego w rozumieniu art. 18 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144 poz. 104). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści danych oraz ich poprawiania.

You currently have JavaScript disabled. This site requires JavaScript to be enabled. Some functions of the site may not be usable or the site may not look correct until you enable JavaScript. You can enable JavaScript by following this tutorial. Once JavaScript is enabled, this message will be removed.