Kiedy cudzoziemiec musi opuścić kraj?

Przypadki, które uzasadniają wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wskazane są w Ustawie o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r.

Należą do nich:

• przebywanie przez cudzoziemca na terytorium RP bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na terytorium Polski i pobytu na nim (jeśli dokumenty takie były wymagane);
• nieopuszczenie terytorium RP po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu na terytorium wszystkich lub niektórych państw obszaru Schengen, do którego był uprawniony bez konieczności posiadania wizy, w każdym okresie 180 dni, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
• nieopuszczenie terytorium RP po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu jego pobytu wskazanego w wizie Schengen w każdym okresie 180 dni lub po wykorzystaniu dopuszczalnego okresu pobytu na podstawie wizy krajowej;
• wykonywanie pracy bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy lub ukaranie cudzoziemca karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy;
• podjęcie działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie na terytorium RP;
• brak środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium RP, podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo tranzytu przez terytorium RP do państwa trzeciego, które udzieli pozwolenia na wjazd, a także nie wskazano wiarygodnych źródeł uzyskania takich środków finansowych;
• obowiązywanie wpisu danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany;
• znajdowanie się danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wyjazdu, jeżeli cudzoziemiec przebywa na terytorium RP w ramach ruchu bezwizowego lub na podstawie wizy Schengen, z wyłączeniem wizy upoważaniającej tylko do wjazdu na terytorium RP i pobytu na tym terytorium;
• wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes RP;
• przekroczenie lub usiłowanie przekroczenia granicy wbrew przepisom prawa;
• skazanie cudzoziemca prawomocnym wyrokiem w RP na karę pozbawienia wolności podlegającą wykonaniu i istnienie podstaw do przeprowadzenia postępowania w sprawie przekazania go za granicę w celu wykonania orzeczonej wobec niego kary;
• przebywanie cudzoziemca poza strefą przygraniczną, w której zgodnie z zezwoleniem na przekroczenie granicy w ramach małego ruchu granicznego może przebywać, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
• przebywanie przez cudzoziemca na terytorium RP po upływie okresu pobytu,
• przebywanie przez cudzoziemca na terytorium RP po upływie okresu pobytu, do którego był uprawiony na podstawie zezwolenia na przekroczenie granicy w ramach małego ruchu granicznego, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej;
• dalszy pobyt cudzoziemca na terytorium RP będzie stanowił zagrożenie dla zdrowia publicznego, co zostało potwierdzone badaniem lekarskim lub dla stosunków międzynarodowych innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
• niezgodność celu i warunków pobytu cudzoziemca na terytorium RP z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę;
• wydanie decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej lub decyzji o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny bądź wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzji o pozbawieniu cudzoziemca statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec: nie opuścił terytorium RP w terminie albo przebywa w strzeżonym ośrodku albo w areszcie dla cudzoziemców.

Warto dodać, iż w postępowaniu w sprawie zobowiązania do powrotu cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy, bierze się pod uwagę okres pobytu cudzoziemca na terytorium RP oraz istnienie więzi kulturowych i społecznych z państwem pochodzenia. Cudzoziemiec ma również możliwość złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wówczas postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu ulega zawieszeniu - chyba że złożony został już kolejny wniosek o udzielenie ww. ochrony. Podkreślenia wymaga fakt, że wraz z momentem, gdy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu staje się ostateczna, ex lege następuje unieważnienie wizy krajowej, wygaśnięcie zezwolenia na pobyt czasowy oraz zezwolenia na pracę.

Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej, który stwierdził istnienie przesłanki uzasadniającej wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu z urzędu lub na wniosek wojewody, Ministra Obrony Narodowej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, organu Krajowej Administracji Skarbowej, komendanta wojewódzkiego lub komendanta powiatowego (miejskiego) Policji - komendant oddziału Straży Granicznej lub komendant placówki Straży Granicznej, właściwy ze względu na siedzibę organu występującego z wnioskiem albo miejsce pobytu cudzoziemca.