Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)

Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)

Joanna KoczurDr nauk prawnych, adwokat
Kończąc przegląd negatywnych przesłanek orzeczenia rozwodu, należy wskazać na ostatnią z nich, tj. żądanie rozwodu przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia (chyba, że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego). Jest to tzw. zasada rekryminacji.

Zasada rekryminacji

Zasada rekryminacji ma na celu zapobieganie zrywaniu małżeństwa przez małżonka, który jest wyłącznie winny rozpadowi pożycia małżeńskiego. Przesłanka ta będzie miała zatem zastosowanie wówczas, gdy rozwodu żąda małżonek winny rozkładu pożycia, z kolei małżonkowi niewyrażającemu zgody na rozwód nie sposób przypisać winy za rozkład pożycia.

Interpretacja odmowy zgody

W jaki sposób należy jednak interpretować odmowę zgody na rozwód sprzeczną z zasadami współżycia społecznego? Trafnie stwierdził Sąd Apelacyjny w Krakowie w swym wyroku z dnia 10 maja 2016 roku (sygn. akt I ACa 85/16, LEX nr 2056679), iż skorzystanie przez małżonka niewinnego z mającego ustawową podstawę uprawnienia do niewyrażania zgody na rozwód, którego domaga się małżonek wyłącznie winny rozkładu, nie może być traktowane samo w sobie jako pozostające w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Z kolei to żądający rozwodu małżonek wyłącznie winny trwałego i zupełnego rozkładu pożycia stron, ma obowiązek dowieść faktów, które stanowiłyby dostateczną podstawę do wyrażenia oceny, że brak zgody na rozwiązanie małżeństwa należy uznać za moralnie naganny, powodowany pobudkami nie zasługującymi na społeczną aprobatę, przy przyjęciu miernika oceny obiektywnej, dokonywanej z zewnątrz. Również w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1998 r. (sygn. akt I CKN 539/97, LEX nr 1228750) podkreśla się, iż to na małżonku żądającym rozwodu spoczywa ciężar wykazania sprzeczności odmowy zgody przez współmałżonka z zasadami współżycia społecznego. Ponieważ zasady współżycia społecznego odpowiadają uznawanym normom moralnym, zarzut sprzeczności postępowania osoby niewinnej z tymi zasadami – zdaniem Sądu Najwyższego – musi konkretyzować okoliczności świadczące o tym, że korzystając z omawianego uprawnienia małżonek niewinny narusza reguły etycznego i uczciwego postępowania. Nie można przy tym tracić z pola widzenia zasady trwałości małżeństwa, którą zabezpiecza m. in. reguła rekryminacji. Z powyższego wynika wyjątkowość sytuacji, w której małżonek niewinny korzystający z uprawnienia do sprzeciwu wobec żądania rozwodu może być uznany za naruszającego zasady współżycia.

kiedy rozwod nie jest dopuszczalny

M. Domański, w rezultacie przeprowadzonych badań aktowych w zakresie stosowania zasady rekryminacji w praktyce orzeczniczej polskich sądów, doszedł do wniosku, iż sądy w objętych badaniami aktowymi sprawach rozwodowych bardzo rzadko powoływały się na art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ponadto sądy stosowały zasadę rekryminacji wówczas, gdy wyłączna wina powoda nie budziła żadnych wątpliwości (tj. wszystkie ważne okoliczności rozkładu pożycia znajdowały się po stronie powoda i były zawinione); w badanych sprawach nie ujawniły się też okoliczności, które uzasadniałyby rozważenie braku zgody na rozwód jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.

Przeczytaj poprzednie artykuły
wzór pisma procesowego

Wzór Pisma Procesowego

Wzór pozwu o rozwód
Ściągnij i wypełnij samodzielnie wniosek przygotowany przez adwokatów naszej kancelarii.
ZOBACZ
Opublikowano

Pozostałe artykuły tego autora

Czy warto zawrzeć ugodę z bankiem w sprawie frankowej?
Czy warto zawrzeć ugodę z bankiem w sprawie frankowej?
Po tym, jak pod koniec 2020 roku przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego polecił bankom, by te dążyły do zawierania z klientami ugód w sprawach frankowych, w niektórych bankach ruszył program ugód
Opublikowano: 2021-10-14
Polski Ład – czy warto rozważyć zmianę formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Polski Ład – czy warto rozważyć zmianę formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Polski Ład to społeczno-gospodarczy plan odbudowy gospodarki państwa po pandemii. Aktualnie projekt znajduje się na etapie konsultacji społecznych. Co Polski Ład oznacza w perspektywie podatkowej dla polskich przedsiębiorców? Czy zmiany wprowadzone w przepisach podatkowych w ramach Polskiego Ładu wyjadą przedsiębiorcom na korzyść? Czy dobrym rozwiązaniem – w świetle proponowanych zmian – będzie zmiana formy prowadzenia działalności gospodarczej na spółkę z o.o.?
Opublikowano: 2021-08-27
Wyznaczono nowy termin posiedzenia pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie kredytów
Wyznaczono nowy termin posiedzenia pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w sprawie kredytów
W dniu 2 września 2021 roku Izba Cywilna Sądu Najwyższego w pełnym składzie rozpozna istotne zagadnienia prawne przedstawione przez I Prezes SN, a dotyczące zasadniczych kwestii związanych z kredytami frankowymi, co do których nie ma jak na razie jednolitości w orzecznictwie.
Opublikowano: 2021-07-30
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część III
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część III
Kończąc przegląd podstaw odpowiedzialności członków zarządu zawartych w Ustawie ...
Opublikowano: 2021-05-26
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część II
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część II
Na podstawie przepisów KK członek zarządu może ponieść odpowiedzialność karną w ...
Opublikowano: 2021-02-12
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część I
Karnoprawna odpowiedzialność członków zarządu – część I
Członkowie zarządu spółek handlowych niewątpliwie mogą ponosić odpowiedzialność ...
Opublikowano: 2020-10-13
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?
Opublikowano: 2020-04-17
Areszt tymczasowy – ile może trwać i kiedy się go stosuje?
Areszt tymczasowy – ile może trwać i kiedy się go stosuje?
Tymczasowe aresztowanie należy do najbardziej dotkliwych środków zapobiegawczych...
Opublikowano: 2019-08-18
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.3)
Kończąc przegląd negatywnych przesłanek orzeczenia rozwodu...
Opublikowano: 2019-07-22
Rozwodzimy się! Ale co z dziećmi?
Rozwodzimy się! Ale co z dziećmi?
Rozwód to z pewnością traumatyczne przeżycie nie tylko dla rozwodzących się rodziców...
Opublikowano: 2019-06-22
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.2)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz.2)
Kontynuując przegląd negatywnych przesłanek...
Opublikowano: 2019-06-11
Kiedy cudzoziemiec musi opuścić kraj?
Kiedy cudzoziemiec musi opuścić kraj?
Przypadki, które uzasadniają wydanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca...
Opublikowano: 2019-06-05
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz. I)
Kiedy rozwód nie jest dopuszczalny? (cz. I)
Z reguły jest tak, iż w przypadku, gdy pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny...
Opublikowano: 2019-05-30
Obawa matactwa a stosowanie aresztu tymczasowego
Obawa matactwa a stosowanie aresztu tymczasowego
Obawa matactwa oskarżonego wskazuje na możliwość...
Opublikowano: 2019-05-16
Co powinieneś wiedzieć o ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej
Co powinieneś wiedzieć o ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej
W momencie zawarcia związku małżeńskiego powstaje pomiędzy małżonkami...
Opublikowano: 2019-04-11
Kiedy przysługuje mi obrońca z urzędu?
Kiedy przysługuje mi obrońca z urzędu?
Sytuacje, w których przysługuje prawo do posiadania obrońcy z urzędu...
Opublikowano: 2019-04-04
Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?
Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska i jak podzielić majątek wspólny?
Poruszamy kwestię ustania wspólności majątkowej małżeńskiej...
Opublikowano: 2019-03-25
SDE - System Dozoru Elektronicznego
SDE - System Dozoru Elektronicznego
Tytułowy SDE to nic innego niż skrót od systemu dozoru elektronicznego...
Opublikowano: 2019-03-08
Areszt wydobywczy – niewydolność wymiaru sprawiedliwości czy przykra konieczność?
Areszt wydobywczy – niewydolność wymiaru sprawiedliwości czy przykra konieczność?
Kolejny artykuł z zakresu tymczasowego aresztowania...
Opublikowano: 2019-01-18
Rozwód, a może separacja? - najważniejsze różnice
Rozwód, a może separacja? - najważniejsze różnice
Czy znane sa Wam podstawowe różnice w zakresie skutków...
Opublikowano: 2018-12-20
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki
Wiedza adwokatów z zakresu kryminalistyki – w świetle własnych badań...
Opublikowano: 2016-12-12

Formularz kontaktowy

Wysyłając wiadomość z naszego formularza zgadzasz się by Gatner & Gatner Kancelaria Adwokacka. przetwarzała podane w formularzu kontaktowym dane osobowe, a w szczególności adres poczty elektronicznej w celu nawiązania lub ukształtowania stosunku prawnego w rozumieniu art. 18 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144 poz. 104). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści danych oraz ich poprawiania.