Katowice: 32 724 18 28
Bielsko - Biała: 33 474 02 92
Joanna Koczur
DR NAUK PRAWNYCH, ADWOKAT

Opublikowano: 2020-04-17

Mandaty w czasach epidemii – jak się odwołać?

W czasach pandemii koronawirusa i wiążących się z nią obostrzeń oraz zakazów epidemicznych, w tym dotyczących nieuzasadnionego przemieszczania się, wielu z nas obawia się lub już miało do czynienia z policyjną kontrolą. Zewsząd dobiegają też informacje o kolejnych przypadkach naruszeń przepisów zakazujących nieuzasadnione przemieszczanie się, które skutkowały nałożeniem przez policję mandatu np. za wyjście z domu bez istotnej potrzeby. Z uwagi na fakt, że przepisy w tej mierze pozostają nieprecyzyjne, to kontrolujący funkcjonariusz - adekwatnie do zastanej sytuacji - indywidualnie interpretuje i ocenia, czy wyjście z domu było w danym przypadku uzasadnione i potrzebne, czy też nie. Jak zatem zachować się w sytuacji policyjnej kontroli, jakie środki prawne nam przysługują, czy można odmówić przyjęcia mandatu, jakie konsekwencje się z tym wiążą, co w przypadku, gdy już przyjęliśmy mandat, czy da się od niego odwołać? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w niniejszym wpisie.

Otóż w sytuacji, gdy zatrzyma nas funkcjonariusz policji czy straży miejskiej w celu przeprowadzenia kontroli, pierwszą (i chyba najważniejszą) zasadą zachowania się jest opanowanie i rzeczowa rozmowa z funkcjonariuszem. Zdając sobie sprawę z tego, że tego rodzaju kontrola może wzbudzać u osób kontrolowanych emocje i oburzenie, warto jednak postawić w tej sytuacji na spokojną i merytoryczną rozmowę, w czasie której krótko i konkretnie odpowiemy na zadawane nam np. o cel podróży pytania i wszelkie uwagi (pouczenia) po prostu ze spokojem przyjmiemy do wiadomości. Wówczas istnieje duża szansa, że sprawa skończy się na pouczeniu. Wdawanie się natomiast w dyskusje na temat kwestii zgodności z prawem, podstaw prawnych, źródeł prawa, okazywanie lekceważenia czy gniewu może tylko doprowadzić do irytacji, pogorszenia naszej sytuacji i w efekcie do zakończenia sprawy mandatem karnym w kwocie do 500,00 zł. Pamiętajmy, że wszelkie wyjścia związane z aktywnością zawodową, wykonywaniem obowiązków zawodowych, koniecznością zrobienia zakupów, czy wykupienia leków z apteki, wyprowadzeniem psa, opieką nad bliskimi (gdy nie jesteśmy w trakcie kwarantanny) są w pełni dozwolone. Gdy jednak funkcjonariusz zdecyduje się nałożyć mandat karny, a my mamy wątpliwości co do zasadności takiego mandatu i po prostu się z nim nie zgadzamy, wówczas nie musimy przyjmować mandatu - mamy bowiem prawo do odmowy przyjęcia mandatu. Jakie będą tego konsekwencje? Sprawa trafi wówczas do sądu, gdyż organ wystąpi do sądu z wnioskiem o ukaranie. Wtedy o tym, czy popełniliśmy wykroczenie i czy powinniśmy za to zostać ukarani, zadecyduje sąd, który od początku przeanalizuje sprawę i na nowo ją oceni, nie będąc związany opinią funkcjonariusza. Jeśli więc np. przedstawimy argumentację, iż nasze wyjście rzeczywiście było niezbędne, istnieje duża szansa na uzyskanie korzystnego wyroku. Takich postępowań będzie z pewnością sporo. Dodatkowo funkcjonariusz może jednocześnie skierować wniosek o ukaranie do Sanepidu, który może nałożyć na nas karę administracyjną (w wysokości od 5 do 30 tysięcy zł), której to przysługuje rygor natychmiastowej wykonalności. Oczywiście wówczas możemy w terminie 14 dni odwołać się od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, z kolei w przypadku podtrzymania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej przysługuje nam skarga do sądu administracyjnego, a kolejno do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wracając jednak do zainicjowanej wnioskiem o ukaranie sprawy sądowej (w sytuacji odmowy przyjęcia mandatu), to sąd może:

  • wydać wyrok w postępowaniu nakazowym (o ile zdaniem sądu okoliczności sprawy i wina nie budzą wątpliwości) i wtedy – jeśli nie zgadzamy się z wyrokiem – możemy w ciągu 7 dni od doręczenia nam wyroku wnieść od niego sprzeciw. Wówczas wyrok nakazowy utraci moc, a sąd będzie już rozpoznawał sprawę na zasadach ogólnych, nie będąc też związany treścią wyroku nakazowego;

  • wydać wyrok po przeprowadzeniu rozprawy i wówczas przysługuje nam prawo wniesienia apelacji w terminie 7 dni od daty otrzymania wyroku wraz z uzasadnieniem.

Co jednak zrobić w sytuacji, gdy już przyjęliśmy mandat? Czy istnieje jeszcze możliwość odwołania się od niego? W przypadku, gdy przyjmiemy mandat, podpisując go, niestety oznacza to, że zaakceptowaliśmy decyzję mundurowych co do winy i kary. Generalnie skutkuje to zakończeniem sprawy, jednakże i w tym przypadku istnieje możliwość złożenia do właściwego sądu rejonowego w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu wniosku o uchylenie mandatu. W tym jednak wypadku szansa na efektywne zakwestionowanie przyznanego mandatu, skutkujące jego uchyleniem jest niewielka. Sąd bowiem niezwłocznie uchyli przyznany mandat tylko w ściśle określonych ustawą przypadkach, tj. wówczas, gdy: grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie albo na osobę, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 lat albo gdy ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia z uwagi na działanie w obronie koniecznej, stanie wyższej konieczności lub niepoczytalności.

Warto więc znać swoje prawa i wiedzieć, że tak naprawdę każdorazowo przysługują nam środki prawne, chociażby w postaci odmowy przyjęcia mandatu, odwołania się i zaskarżania zapadłych orzeczeń, co daje możliwość przeanalizowania i rozpoznania naszej sprawy przez kilku różnych decydentów, a nie tylko i wyłącznie przez funkcjonariusza - tym bardziej, że przepisy w aktualnym brzmieniu są wysoce uznaniowe, pozostawiając dużo miejsca na interpretację, co więcej to sądy będą brać pod uwagę i oceniać, czy zakazy miały podstawy prawne. 

Nasze usługi

Niepoprawnie wypełniony formularz!

Nie udało się wysłać formularza!

Formularz został wysłany!

Formularz kontaktowy

Wysyłając wiadomośc z naszego formularza zgadzasz się by Gatner & Gatner Kancelaria Adwokacka. przetwarzała podane w formularzu kontaktowym dane osobowe, a w szczególności adres poczty elektronicznej w celu nawiązania lub ukształtowania stosunku prawnego w rozumieniu art. 18 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144 poz. 104). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści danych oraz ich poprawiania.

You currently have JavaScript disabled. This site requires JavaScript to be enabled. Some functions of the site may not be usable or the site may not look correct until you enable JavaScript. You can enable JavaScript by following this tutorial. Once JavaScript is enabled, this message will be removed.